کۆمپانیای کیپلەر: عێراق هەناردەی نەوتی خۆی دوو هێندە زیاد کردووە
**ڕاپۆرتی ئابووری: عێراق هەناردەی نەوتی خۆی دوو هێندە زیاد دەکات؛ رەهەند و کاریگەرییە ئابوورییەکانی ئەم بازدانە داراییە**
بەگوێرەی نوێترین داتا و ئامارەکانی کۆمپانیای "کیپلەر" (Kpler) کە تایبەتە بە بەدواداچوون و شیکردنەوەی بارقورسییەکانی وزە لە جیهاندا، کۆماری عێراق توانیویەتی قەبارەی هەناردەکردنی نەوتی خاوی خۆی بۆ چەند بازاڕێکی سەرەکی و ستراتیژی جیهانی بە ڕێژەیەکی پێوانەیی زیاد بکات، کە لە هەندێک سێکتەر و هێڵی گواستنەوەدا گەیشتووەتە نزیکەی دوو هێندە. ئەم گەشەسەندنە بەرچاوە لە کاتێکدایە کە بازاڕی وزەی جیهانی بە قۆناغێکی هەستیاری پڕ لە گۆڕانکاریی جیۆپۆلەتیکی و ئابووریدا تێپەڕ دەبێت.
کۆمپانیای کیپلەر ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەم زیادبوونە توندە زیاتر لە هەناردەکردنی نەوتی عێراق بۆ بازاڕەکانی ئەوروپا و ئاسیا ڕەنگی داوەتەوە. ئەمەش دوای ئەوە دێت کە بەغدا توانیویەتی سود لە بۆشایی دابینکردنی وزە وەربگرێت کە بەهۆی سزاکانی سەر ڕووسیا و ئاڵۆزییەکانی هێڵەکانی گواستنەوە لە دەریای سووردا دروست ببوو. بەپێی شرۆڤەکارانی ئابووری، ئەم بەرزبوونەوەیە نیشانەی توانای گونجاندنی خێرای کەرتی نەوتی عێراقە لەگەڵ داخوازییە نوێیەکانی بازاڕی نێودەوڵەتیدا.
لەسەر ئاستی ناوخۆیی، ئەم پێشهاتە کاریگەریی ڕاستەوخۆ و یەکلاکەرەوەی لەسەر دۆخی دارایی عێراق دەبێت. لەبەر ئەوەی بودجەی گشتیی عێراق بە ڕێژەی زیاتر لە ٩٠٪ پشت بە داهاتی فرۆشتنی نەوتی خاو دەبەستێت، زیادبوونی هەناردە بۆ دوو هێندە دەبێتە هۆی دابینکردنی نەختینەیەکی دارایی گەورە بۆ خەزێنەی دەوڵەت. پسپۆڕانی دارایی پێشبینی دەکەن کە ئەم بازدانە داراییە بتوانێت کورتهێنانی بودجەی خەمڵێندراوی ساڵانە کەم بکاتەوە و دەرفەتێکی زێڕین بۆ حکومەت بڕەخسێنێت تاوەکو وەبەرهێنان لە پڕۆژە خزمەتگوزارییەکان، ژێرخان، و ئاوەدانکردنەوەی کەرتی پیشەسازیدا بکات.
سەرەڕای ئەم لایەنە ئەرێنییە، ئەم زیادبوونە خێرایەی هەناردەکردن عێراق دەخاتە بەردەم تاقیکردنەوەیەکی سەخت لەگەڵ هاوپەیمانی "ئۆپێک پڵەس" (OPEC+). ئەم هاوپەیمانێتییە کە بەغدا تێیدا ئەندامێکی سەرەکییە، هەمیشە هەوڵ دەدات لە ڕێگەی سنووردارکردنی پشکی بەرهەمهێنانەوە هاوسەنگی نرخەکان لە بازاڕی جیهانیدا بپارێزێت. تێپەڕاندنی پشکی دیاریکراو لە لایەن عێراقەوە رەنگە ببێتە هۆی دروستبوونی گرژی لەگەڵ هاوبەشە نێودەوڵەتییەکانی لە ئۆپێک، ئەمەش بەغدا دەخاتە نێوان دوو بژاردەی دژوار: پابەندبوون بە ڕێککەوتنە جیهانییەکان یان دابینکردنی پێویستییە داراییە خێراکانی ناوخۆ.
لە کۆتاییدا، هەرچەندە ڕاپۆرتەکەی کۆمپانیای کیپلەر وەک دەستکەوتێکی ئابووری خێرا و متمانەبەخش بۆ کەرتی وزەی عێراق تەماشا دەکرێت، بەڵام پسپۆڕانی باڵای ئابووری هۆشداری دەدەن لە بەردەوامیی پشت بەستنی ڕەهای وڵاتەکە بە یەک سەرچاوەی داهات. ئەوان جەخت دەکەنەوە کە پێویستە حکومەتی عێراق ئەم هەڵکشانە داراییە بەکاربهێنێت وەک دەرفەتێک بۆ هەمەجۆرکردنی ئابووری نیشتمانی، بەهێزکردنی کەرتی تایبەت، و کەمکردنەوەی پشتبەستن بە نەوت، بۆ مسۆگەرکردنی سەقامگیریی ئابووری لە درێژخایەندا.
بەگوێرەی نوێترین داتا و ئامارەکانی کۆمپانیای "کیپلەر" (Kpler) کە تایبەتە بە بەدواداچوون و شیکردنەوەی بارقورسییەکانی وزە لە جیهاندا، کۆماری عێراق توانیویەتی قەبارەی هەناردەکردنی نەوتی خاوی خۆی بۆ چەند بازاڕێکی سەرەکی و ستراتیژی جیهانی بە ڕێژەیەکی پێوانەیی زیاد بکات، کە لە هەندێک سێکتەر و هێڵی گواستنەوەدا گەیشتووەتە نزیکەی دوو هێندە. ئەم گەشەسەندنە بەرچاوە لە کاتێکدایە کە بازاڕی وزەی جیهانی بە قۆناغێکی هەستیاری پڕ لە گۆڕانکاریی جیۆپۆلەتیکی و ئابووریدا تێپەڕ دەبێت.
کۆمپانیای کیپلەر ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەم زیادبوونە توندە زیاتر لە هەناردەکردنی نەوتی عێراق بۆ بازاڕەکانی ئەوروپا و ئاسیا ڕەنگی داوەتەوە. ئەمەش دوای ئەوە دێت کە بەغدا توانیویەتی سود لە بۆشایی دابینکردنی وزە وەربگرێت کە بەهۆی سزاکانی سەر ڕووسیا و ئاڵۆزییەکانی هێڵەکانی گواستنەوە لە دەریای سووردا دروست ببوو. بەپێی شرۆڤەکارانی ئابووری، ئەم بەرزبوونەوەیە نیشانەی توانای گونجاندنی خێرای کەرتی نەوتی عێراقە لەگەڵ داخوازییە نوێیەکانی بازاڕی نێودەوڵەتیدا.
لەسەر ئاستی ناوخۆیی، ئەم پێشهاتە کاریگەریی ڕاستەوخۆ و یەکلاکەرەوەی لەسەر دۆخی دارایی عێراق دەبێت. لەبەر ئەوەی بودجەی گشتیی عێراق بە ڕێژەی زیاتر لە ٩٠٪ پشت بە داهاتی فرۆشتنی نەوتی خاو دەبەستێت، زیادبوونی هەناردە بۆ دوو هێندە دەبێتە هۆی دابینکردنی نەختینەیەکی دارایی گەورە بۆ خەزێنەی دەوڵەت. پسپۆڕانی دارایی پێشبینی دەکەن کە ئەم بازدانە داراییە بتوانێت کورتهێنانی بودجەی خەمڵێندراوی ساڵانە کەم بکاتەوە و دەرفەتێکی زێڕین بۆ حکومەت بڕەخسێنێت تاوەکو وەبەرهێنان لە پڕۆژە خزمەتگوزارییەکان، ژێرخان، و ئاوەدانکردنەوەی کەرتی پیشەسازیدا بکات.
سەرەڕای ئەم لایەنە ئەرێنییە، ئەم زیادبوونە خێرایەی هەناردەکردن عێراق دەخاتە بەردەم تاقیکردنەوەیەکی سەخت لەگەڵ هاوپەیمانی "ئۆپێک پڵەس" (OPEC+). ئەم هاوپەیمانێتییە کە بەغدا تێیدا ئەندامێکی سەرەکییە، هەمیشە هەوڵ دەدات لە ڕێگەی سنووردارکردنی پشکی بەرهەمهێنانەوە هاوسەنگی نرخەکان لە بازاڕی جیهانیدا بپارێزێت. تێپەڕاندنی پشکی دیاریکراو لە لایەن عێراقەوە رەنگە ببێتە هۆی دروستبوونی گرژی لەگەڵ هاوبەشە نێودەوڵەتییەکانی لە ئۆپێک، ئەمەش بەغدا دەخاتە نێوان دوو بژاردەی دژوار: پابەندبوون بە ڕێککەوتنە جیهانییەکان یان دابینکردنی پێویستییە داراییە خێراکانی ناوخۆ.
لە کۆتاییدا، هەرچەندە ڕاپۆرتەکەی کۆمپانیای کیپلەر وەک دەستکەوتێکی ئابووری خێرا و متمانەبەخش بۆ کەرتی وزەی عێراق تەماشا دەکرێت، بەڵام پسپۆڕانی باڵای ئابووری هۆشداری دەدەن لە بەردەوامیی پشت بەستنی ڕەهای وڵاتەکە بە یەک سەرچاوەی داهات. ئەوان جەخت دەکەنەوە کە پێویستە حکومەتی عێراق ئەم هەڵکشانە داراییە بەکاربهێنێت وەک دەرفەتێک بۆ هەمەجۆرکردنی ئابووری نیشتمانی، بەهێزکردنی کەرتی تایبەت، و کەمکردنەوەی پشتبەستن بە نەوت، بۆ مسۆگەرکردنی سەقامگیریی ئابووری لە درێژخایەندا.